Vải không dệt có co giãn không? Độ giãn dài, chiều MD – CD và cách chọn vải
Vải không dệt có co giãn không? Câu trả lời ngắn: vải không dệt PP spunbond thông thường giãn rất ít và gần như không đàn hồi. Khi kéo nhẹ, vải giữ form; khi kéo mạnh, vải giãn ra một chút rồi không co lại như cũ. Nhiều xưởng may túi, lót nệm, lót giày chọn vải không dệt chính vì đặc tính “ít giãn, giữ form” này. Nếu sản phẩm cần co giãn như vải thun, bạn phải dùng loại vải không dệt đàn hồi riêng. Bài viết giải thích vì sao, cách tự kiểm tra và cách chọn vải phù hợp.
1. Vì sao vải không dệt PP spunbond ít co giãn?
Vải dệt kim (vải thun) co giãn nhờ các vòng sợi đan móc vào nhau: khi kéo, vòng sợi duỗi ra; khi thả, vòng sợi trở lại. Vải không dệt PP spunbond không có vòng sợi. Sợi polypropylene được kéo liên tục, trải thành lớp rồi liên kết bằng nhiệt tại các điểm ép (xem vải không dệt PP spunbond là gì). Cấu trúc này khá “cứng”:
- Khi kéo nhẹ: các điểm ép giữ sợi lại, vải gần như không đổi kích thước.
- Khi kéo mạnh: sợi trượt, xoay theo hướng kéo, một số điểm ép bị bung → vải giãn ra và mỏng đi.
- Khi thả tay: phần đã giãn không co lại hoàn toàn (biến dạng vĩnh viễn), khác với vải thun.
Ví dụ tham khảo: trong tài liệu kỹ thuật của Fibertex, vải spunbond 50–72 g/m² chỉ giãn khoảng 2–2,5% theo chiều dọc và 4,5–7% theo chiều ngang khi chịu lực kéo 25 N. Con số cụ thể thay đổi theo nhà sản xuất, định lượng và cách ép nhiệt.
2. Độ giãn khác nhau theo chiều dọc, chiều ngang và chiều chéo
Trên cuộn vải không dệt, sợi thường xếp nghiêng về chiều máy chạy. Vì vậy độ bền và độ giãn không giống nhau theo mọi hướng (chi tiết ở bài độ bền kéo vải không dệt: chiều MD, CD).
| Chiều kéo | Độ giãn (định tính) | Ghi chú khi cắt may |
|---|---|---|
| Chiều dọc cuộn (MD) | Giãn ít nhất, chịu lực tốt nhất | Nên cắt quai túi, dây đai, phần chịu lực theo chiều này |
| Chiều ngang cuộn (CD) | Giãn nhiều hơn chiều dọc | Phù hợp thân túi, tấm lót ít chịu kéo |
| Chiều chéo (xéo 45°) | Thường dễ biến dạng nhất | Tránh để đường may chịu lực nằm chéo |
Vải mỏng (định lượng thấp) dễ bị kéo méo hơn vải dày. Nếu sản phẩm phải chịu lực, hãy tăng GSM trước khi nghĩ tới đổi loại vải.
3. Ít co giãn là nhược điểm hay ưu điểm?
Với phần lớn ứng dụng của vải không dệt, ít giãn là ưu điểm:
- Túi vải không dệt: túi giữ dáng khi đựng hàng, in logo không bị méo chữ (xem vải không dệt may túi).
- Lót nệm, sofa, lót giày: lớp lót không bị chùng, dễ căng phẳng khi bọc.
- Bao bì, bọc hàng: kích thước ổn định, dễ cắt theo khuôn.
- Nông nghiệp: vải trải luống, che phủ ít bị xô lệch khi gió nhẹ.
Ngược lại, ít co giãn là nhược điểm ở những chỗ cần ôm sát hoặc co lại: dây đeo khẩu trang, bo tay áo, cạp bỉm, băng quấn. Những vị trí này thường dùng thun, vải dệt kim hoặc vải không dệt đàn hồi.
4. Vải không dệt co giãn (đàn hồi) là loại gì?
Trên thị trường có vải không dệt đàn hồi, nhưng đây là dòng vật liệu riêng, không phải vải PP spunbond thông thường:
- Pha polymer đàn hồi vào PP: ví dụ ExxonMobil công bố cách dùng polymer Vistamaxx pha với PP để làm vải spunbond mềm, có tính đàn hồi trên dây chuyền spunbond thông thường.
- Vải ghép lớp: lớp vải không dệt ghép với sợi thun hoặc màng đàn hồi, dùng cho tai bỉm, cạp bỉm, đồ vệ sinh.
- Vải spunlace: mềm và rủ hơn spunbond nhưng vẫn không phải vải thun (xem spunlace là gì).
An Phong sản xuất vải không dệt PP spunbond và meltblown, không sản xuất vải không dệt đàn hồi. Nếu sản phẩm của bạn cần co giãn, hãy báo rõ vị trí cần giãn để được tư vấn phối hợp vật liệu.
5. Vải không dệt có bị co lại không?
Ở nhiệt độ thường, vải PP spunbond hầu như không co khi gặp nước (sợi PP gần như không hút nước – xem vải không dệt có thấm nước không). Vải có thể co, nhăn hoặc chảy khi gặp nhiệt cao: ủi nóng, ép nhiệt quá lâu, sấy ở nhiệt độ cao. Khi ép nhiệt hoặc in chuyển nhiệt, nên thử trên mẫu trước để chọn nhiệt độ và thời gian phù hợp.
6. Cách tự kiểm tra độ giãn của vải tại xưởng
- Cắt 3 dải vải rộng khoảng 5 cm: một theo chiều dọc cuộn, một theo chiều ngang, một theo chiều chéo.
- Đánh dấu hai vạch cách nhau 10 cm trên mỗi dải.
- Kéo nhẹ bằng tay hoặc treo cùng một vật nặng, đo lại khoảng cách giữa hai vạch.
- Thả ra, chờ 1 phút, đo lại xem vải có trở về độ dài ban đầu không.
- So sánh giữa các mẫu, các nhà cung cấp trên cùng cách thử.
Cách này chỉ để so sánh nhanh. Khi cần số liệu cho hợp đồng, hãy yêu cầu đo độ bền kéo và độ giãn dài khi đứt theo phương pháp chuẩn (ví dụ ISO 9073-3), ghi rõ theo chiều MD và CD. Xem thêm cách ghi chỉ tiêu này trong bài thông số kỹ thuật vải không dệt.
7. Mẹo cắt may vải không dệt để hạn chế bị giãn, méo
- Cắt phần chịu lực (quai, đai, mép đáy) theo chiều dọc cuộn.
- Không kéo căng vải khi may; chỉnh lực chân vịt và lực kéo chỉ vừa phải.
- Ở vị trí chịu lực, gấp mép hoặc may thêm đường viền để chia lực.
- Chọn định lượng đủ dày cho sản phẩm (ví dụ túi đựng hàng nặng nên dùng GSM cao hơn túi quà nhẹ).
- Thử may mẫu trước khi chạy số lượng lớn.
Câu hỏi thường gặp
Vải không dệt có co giãn như vải thun không?
Không. Vải không dệt PP spunbond chỉ giãn ít khi kéo mạnh và không đàn hồi lại. Muốn co giãn như vải thun cần dùng vải không dệt đàn hồi hoặc vải dệt kim.
Vải không dệt dày có ít giãn hơn vải mỏng không?
Thường là có: vải định lượng cao chịu lực tốt hơn và khó bị kéo méo hơn. Tuy vậy, độ giãn còn phụ thuộc cách ép nhiệt và nguyên liệu, nên hãy thử trên mẫu thực tế.
Giặt vải không dệt có bị co không?
Giặt nước lạnh hoặc nước ấm nhẹ thì vải PP hầu như không co. Không nên giặt nước nóng, sấy nóng hoặc ủi trực tiếp vì vải dễ nhăn, co hoặc chảy.
Liên hệ An Phong – nhận mẫu vải miễn phí trong 24 giờ
Công ty TNHH Vải Không Dệt Kỹ Thuật Cao An Phong sản xuất vải không dệt PP spunbond tại KCN Tân Đức, Xã Đức Hòa, Tỉnh Tây Ninh: xưởng trên 3.000 m², công suất trên 500 tấn/tháng, chạy 24/7, sai số định lượng ±3%, đạt ISO 9001:2015 và hợp quy QCVN 01:2017/BCT.
- Vải trắng, đen từ 35.000 đ/kg (xem bảng giá vải không dệt); màu khác báo giá theo đơn.
- Đơn từ 500 kg với vải trắng/đen; vải màu 2–5 tấn tùy màu. Giao hàng 7–10 ngày.
- Khổ vải, chiều dài, số kg mỗi cuộn làm theo yêu cầu.
Gọi/Zalo 07 9595 9696 để nhận mẫu vải miễn phí trong 24 giờ và tự thử độ giãn trước khi đặt hàng.
Bài viết liên quan
- Vải không dệt là gì? Đặc điểm và ứng dụng
- Độ bền kéo vải không dệt: chiều MD, CD và cách đọc thông số
- Vải dệt PP và vải không dệt PP khác nhau thế nào
- Thông số kỹ thuật vải không dệt khi đặt hàng
Nguồn tham khảo: Fibertex Nonwovens – Bedding sample book (04/2024), thông số spunbond 50–72 g/m²; ExxonMobil Chemical – Case study “Creating a new elastic, soft spunbond nonwoven fabric” (Vistamaxx 7050BF); ISO 9073-3 – Phương pháp thử độ bền kéo và độ giãn dài vải không dệt. Số liệu độ giãn trong bài chỉ để tham khảo, không phải thông số vải An Phong.
