Cách đo định lượng (GSM) vải không dệt tại xưởng
Trả lời nhanh: GSM là khối lượng của một mét vuông vải, tính bằng gam (g/m²). Cách đo nhanh nhất tại xưởng: cắt mẫu vuông 10 × 10 cm (tức 0,01 m²), cân bằng cân điện tử đọc được 0,001 g, lấy số gam nhân 100 là ra GSM. Nên cắt ít nhất 3–5 mẫu trải đều trên khổ vải (gần hai biên và giữa khổ) rồi lấy trung bình. Muốn kiểm tra cả cuộn: GSM = khối lượng vải (g, đã trừ lõi) ÷ diện tích vải (khổ × chiều dài, m²). Phép đo chuẩn trong phòng thử nghiệm theo ISO 9073-1 dùng mẫu có diện tích 50.000 mm².
1. Vì sao xưởng nên tự đo GSM?
- Vải bán theo kg: GSM thấp hơn thỏa thuận nghĩa là cùng số kg nhưng ít mét vải hơn, làm được ít túi hơn.
- Chất lượng sản phẩm: GSM thấp làm túi yếu, quai dễ rách; GSM cao làm tốn tiền vải.
- Chạy máy ổn định: vải không đều định lượng dễ làm đường ép siêu âm chỗ chắc chỗ yếu.
GSM là gì và chọn GSM theo ứng dụng xem tại GSM vải không dệt là gì.
2. Dụng cụ cần có
- Cân điện tử đọc được 0,001 g (cân phân tích hoặc cân tiểu ly loại tốt), đặt trên bàn chắc, tránh gió quạt.
- Dụng cụ cắt mẫu: dao cắt mẫu tròn chuyên dùng (cắt ra mẫu tròn diện tích 100 cm²), hoặc tấm dưỡng kim loại 10 × 10 cm và dao rọc giấy sắc.
- Tấm kê cắt phẳng, thước thép.
Vì sao cần cân 0,001 g? Mẫu 10 × 10 cm rất nhẹ:
| Định lượng vải | Khối lượng mẫu 10 × 10 cm | Một bước đọc của cân 0,01 g bằng | Một bước đọc của cân 0,001 g bằng |
|---|---|---|---|
| 20 GSM | 0,20 g | 5% khối lượng mẫu | 0,5% khối lượng mẫu |
| 40 GSM | 0,40 g | 2,5% | 0,25% |
| 60 GSM | 0,60 g | khoảng 1,7% | khoảng 0,17% |
| 80 GSM | 0,80 g | 1,25% | 0,125% |
| 100 GSM | 1,00 g | 1% | 0,1% |
Chỉ có cân 0,01 g thì cắt mẫu to hơn, ví dụ 50 × 20 cm (0,1 m²): khi đó số gam nhân 10 là GSM.
3. Cách 1: cắt mẫu 10 × 10 cm và cân
- Bỏ lớp ngoài cùng: tháo bỏ 1–2 vòng vải ngoài cùng của cuộn vì dễ bẩn, bị ép, rách.
- Chọn vị trí lấy mẫu: cắt 3–5 mẫu trải đều theo khổ: gần biên trái, giữa khổ, gần biên phải. Không cắt sát mép biên.
- Cắt chính xác: đặt tấm dưỡng lên vải, cắt dứt khoát theo mép dưỡng, mẫu không sờn, không thiếu góc.
- Cân từng mẫu: chỉnh cân về 0, đặt mẫu, chờ số ổn định rồi ghi lại.
- Tính: GSM của mỗi mẫu = số gam × 100; lấy trung bình các mẫu.
Ví dụ: 5 mẫu vải 80 GSM cân được 0,795 g; 0,812 g; 0,801 g; 0,788 g; 0,806 g. Trung bình 0,8004 g, tức khoảng 80,0 GSM; mẫu nhẹ nhất 78,8 GSM, nặng nhất 81,2 GSM.
4. Cách 2: dao cắt mẫu tròn 100 cm²
Dao cắt mẫu tròn (hay gọi là dao cắt mẫu GSM) cắt một lần ra mẫu tròn có diện tích đúng 100 cm². Cách tính giống cách 1: số gam × 100 = GSM. Ưu điểm là nhanh, diện tích mẫu đều, ít sai do tay người cắt; hợp với xưởng phải kiểm nhiều cuộn mỗi ngày.
5. Cách 3: cân cả cuộn
GSM = (khối lượng cuộn − khối lượng lõi) × 1.000 ÷ (khổ vải × chiều dài cuộn), trong đó khối lượng tính bằng kg, khổ và chiều dài tính bằng mét.
Ví dụ: cuộn khổ 1,6 m, dài 1.000 m, cân cả lõi được 130 kg, lõi nặng 2 kg. Vải nặng 128 kg = 128.000 g, diện tích 1,6 × 1.000 = 1.600 m², vậy GSM = 128.000 ÷ 1.600 = 80.
Cách này cho biết định lượng trung bình của cả cuộn nhưng phụ thuộc vào chiều dài ghi trên nhãn, nên dùng để đối chiếu tổng thể, không thay cho việc đo mẫu.
6. Đánh giá kết quả
- So với sai số đã thỏa thuận: khi đặt hàng nên ghi rõ dung sai định lượng. An Phong kiểm soát định lượng trong khoảng ±3%: vải 80 GSM đạt khi nằm trong khoảng 77,6–82,4 GSM.
- Xem độ đều theo khổ: các mẫu chênh nhau một chút là bình thường. Nếu một bên biên luôn thấp hơn rõ rệt, hãy báo nhà cung cấp kèm số lô.
- Độ ẩm: sợi PP gần như không hút ẩm nên độ ẩm không khí ảnh hưởng ít đến kết quả. Tuy vậy mẫu phải sạch, khô, không dính bụi, băng keo hay giấy lõi.
7. Phép thử chuẩn trong phòng thử nghiệm
Khi cần phiếu kết quả để đối chiếu với khách hàng, hãy gửi mẫu đến phòng thử nghiệm được công nhận. Tiêu chuẩn quốc tế cho vải không dệt là ISO 9073-1:2023 (Vải không dệt – Phương pháp thử – Phần 1: Xác định khối lượng trên đơn vị diện tích), dùng mẫu có diện tích 50.000 mm², ví dụ 250 × 200 mm. Các chỉ tiêu khác cần kiểm tra và cách đọc phiếu kết quả xem tiêu chuẩn và kiểm định vải không dệt.
Tại nhà máy An Phong, phòng LAB kiểm tra định lượng và độ bền kéo của vải trong quá trình sản xuất (xem quy trình sản xuất vải không dệt).
8. Lỗi hay gặp khi đo
- Cắt lệch kích thước: mẫu 10,1 × 10,1 cm có diện tích lớn hơn 2%, kết quả sẽ cao hơn 2%.
- Cân đặt nơi có gió hoặc chưa chỉnh về 0, chưa hiệu chuẩn.
- Lấy mẫu ở vòng ngoài cùng bị bẩn, bị ép hoặc chỉ lấy một vị trí.
- Dùng cân 0,01 g cho vải mỏng với mẫu nhỏ.
- Quên trừ khối lượng lõi khi cân cả cuộn.
Kiểm tra định lượng nên làm ngay khi nhận hàng, cùng với kiểm tra nhãn, màu và tình trạng cuộn (xem bảo quản và kiểm tra cuộn vải khi nhận hàng).
9. Câu hỏi thường gặp
GSM và độ dày vải có giống nhau không?
Không. GSM là khối lượng trên một mét vuông; độ dày đo bằng mm. Hai tấm vải cùng GSM có thể dày mỏng khác nhau tùy cách liên kết sợi, nên khi đặt hàng hãy ghi GSM.
Vải 1S và 2S cùng GSM thì đo có khác không?
Cách đo giống nhau. Vải 2S thường đều hơn nên các mẫu ít chênh lệch hơn (xem vải không dệt Spunbond 1S, 2S).
Đo thấy GSM thấp hơn đơn hàng thì làm gì?
Đo lại với nhiều mẫu hơn ở các vị trí khác nhau. Nếu kết quả vẫn ngoài dung sai, chụp ảnh nhãn cuộn, ghi số lô, kết quả cân và báo nhà cung cấp trước khi đưa vải vào sản xuất.
Liên hệ: Hotline/Zalo 07 9595 9696 (8:00–22:00) – Email: info@anphongnon-woven.com. Mẫu vải miễn phí, gửi trong 24 giờ để xưởng đo thử.
Xem sản phẩm: vải không dệt Spunbond 1S, 2S, vải không dệt may túi, bao bì – thông số và giá tại nhà máy vải không dệt An Phong.
Nguồn tham khảo: ISO 9073-1:2023, Nonwovens – Test methods – Part 1: Determination of mass per unit area.
